1989 Romen Devrimi

Bu yazimizla birlikte siyaset kategorimizin de acilisini yapiyoruz, hayirli olsun. Sizlere yakin ve eski tarih Romen siyasi hayatindan kesitler sunacagiz siyaset kategorisinde. Ilk yazimiz, Cavusevsku`nun ve komunizm rejiminin devrildigi kanli 1989 devrimiyle ilgili.

sibiu-comemorare-victimele-revolutiei-1_a

Romenlerin bugun gulluk gulistanlik, sessiz sakin yasayip gittiklerine bakmayin. Ya da secimlerde oy kullanma oraninin dusuklugune. Veya genc nesilin politika hakkinda en ufak bilgisinin olmamasina da. 25 senelik bir demokrasi tarihi var Romanya`nin. 25 senede cok yol alinmis ama. NATO ve AB uyeligi var ulkenin. Bircok ulkeden daha liberal politikalari var devletin. Insanlarin yasantilarina bakarsaniz cok hizli adapte olabildiklerini goreceksiniz hatta.

Peki ne oldu 1989 Aralik ayinda Romanya`da ?

Romanian_Revolution_1989_1

1989 senesi Varsova Pakti`na uye komunist ulkelerin birer birer demokrasiye adim attigi sene olarak tarihe gecmistir. Malum Berlin Duvari`nin yikildigi sene. Romanya da bu dalgadan en son nasibini alan ulkedir. Aralik 1989`da 42 senelik komunist duzene dur demistir ulke.

Protestolar ilk kez Timisoara sehrinde baslamis ve Cavusevsku`nun kursuna dizilerek oldurulmesine kadar gitmistir. Ilk haftaki protestolarda 162 kisi olmustur Romanya`da. Sonrasinda Diktator Cavusevsku ve esi icisleri bakani Elena`nin Targoviste`ye kacmasina sebep olan kanli protestolarda da 942 kisi yasamini yitirmistir. 1000 in uzerinde insanin hayatini kaybettigi kanli bir devrim olmustur 25 Aralikta. Protestolar ozellikle dort buyuk sehirde olmustur. Bukres, Timisoara, Sibiu ve Arad. Diger sehirlerde buyuk capli bir protesto gosterisi yasanmamistir.

Halk arasinda denir ki, 1989`daki bu devrimi gerceklestirenler 1967`de Cavusevsku`nun kurtaji yasaklamasi sonucu dogan cocuklardir.

914Hid64dcL

Olaylar, Timisoara meydanlarinda basladi ve sonra Bukres Zafer Meydani protestolari ve Timisoara`daki madencilerin protestoculara katilmasiyla daha alevlendi. Bu esnada Iran`da resmi temaslarda olan Cavusevsku dondugunde ulke kirilmisti. TV den yaptigi ulusa seslenis konusmasinda yabanci guclerin Romanya`yi bolmek icin adice bir plan yaptigini ve kimsenin bu plana katilmamasini istedi. `Dis gucler lobisi`ydi bahsettigi.

21 Aralik`ta islerinden attirmakla tehdit ettikleri iscileri ellerine flamalar ve Cavusevsku posterleri vererek alana topladilar. 100 bin isci alandaydi, ancak Cavus`un yaptigi konusmalari alkislayan ondeki 300-500 kisiydi. Protestolari `sessiz olun, tahriklere gelmeyin` diyerek susturmaya calisti Cavus ve esi.

Protestocular ele gecirdikleri TV ve radyo kanallarindan halki bilgilendirmeye calisiyordu. Devrim baslamisti ama ulkenin buyuk cogunlugunun bundan haberi yoktu. Ozellikle koylerde yasayan halka ulasilacak en onemli arac da basin-yayin araclariydi.

Halk galeyana gelmisti artik. Cavusevsku da elindeki tum gucu kullanmaya karar verdi. Topla tufekle halkina saldirmaya basladi. Bugunku Bukres Universite Meydani`nda tankla halkin uzerine daldi Cavus`un askerleri. Ve orada unlu bir Fransiz gazeteci olduruldu. Bugun o bolgede onemli bir sokaga ismi verilen gazetesi Jean Louis Calderon`du.

22 Aralik`ta Universite Meydani`nda Romanya tarihinde ilk kez yuzbinler toplaniyordu. Cavusevsku`nun cagrisiysa Noel zamanlarini aileleriyle evlerinde gecirmeleri yonundeydi. Ve o sabah Savunma Bakani bilinmeyen bir sebeple olu bulundu. Herkes onu Cavusevsku`nun oldurdugunu dusunuyordu. Bu devrimin de kaderini degistiren bir olumdu. Cunku tum ordu, askerleri ve subaylariyla direniscilerin saflarina gectiler. Artik Cavusevsku yalnizdi. Yeni atadigi savunma bakani Stanculescu Cavus`un helikopterle kacmasina yol acti ve protestocularin tarafinda yer aldi. Cavusevsku`nun bu saf degistirmelerden hic haberi yoktu.

FAFAFA

Cavusevsku esiyle birlikte kacmaya calistiysa da basaramadi. En son Targoviste`de tarim teknik enstitutu binasinin bir odasinda kilitli haldeyken polis tarafindan tutuklandilar.

25 Aralik`taki mahkemede Cavusevskular soykirim ve ulkeye ihanetten idama mahkum edildiler. Cavusevskularin olumu canli olarak yayimlandi ve Romanya yeni bir doneme yelken acti.

Garip olansa 27 Aralik`ta tum catismalar bir anda bitti ve Noel & yeniyil kutlamalari yapilmaya baslandi. Bu da tum kafalarda dis guclerin etkisinin olup olmadigi soru isaretini birakti.

Ve Romanya Aralik 1989`da gerceklestirdigi devrimle demokrasiye gecis yapti veya yapmaya calisiyor. Bir sonraki yazimizda Romanya`nin 25 senelik demokrasi seruvenini anlatacagiz.

moderator